Süreç
Değerlendirme ve terapi süreci nasıl ilerler?
Dil ve konuşma terapistine ilk kez başvuran birçok kişi görüşmede neler olacağını merak eder. Bu sayfa ilk görüşmeden sürecin yeniden değerlendirilmesine kadar izlenen adımları anlatır.
Adımlar
Beş adımda süreç
-
İlk görüşme ve öykü alma
Başvuru nedeni, güçlüğün ne zaman fark edildiği ve günlük yaşamı nasıl etkilediği konuşulur. Çocuklarda gelişim öyküsü, yetişkinlerde tıbbi öykü ayrıntılı olarak ele alınır. Varsa hekim, işitme, gelişim ya da okul raporları birlikte incelenir.
-
Dil ve konuşma değerlendirmesi
Başvuru nedenine göre standart testler, dil ve konuşma örneklerinin incelenmesi, klinik gözlem ve görüşme birlikte kullanılır. Değerlendirme her zaman tek oturumda tamamlanmayabilir.
-
Bulguların değerlendirilmesi ve paylaşılması
Elde edilen bulgular birey ve/veya ailesiyle anlaşılır bir dille paylaşılır. Güçlü yönler, desteklenmesi gereken alanlar ve gerekiyorsa başka bir uzmana yönlendirme ihtiyacı konuşulur.
-
Gerekiyorsa terapi hedeflerinin belirlenmesi
Terapi gereksinimi varsa hedefler, kişinin günlük yaşamdaki iletişim ihtiyaçlarına göre birlikte belirlenir. Görüşme sıklığı ve ailenin sürece nasıl katılacağı bu aşamada planlanır.
-
Sürecin belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmesi
İlerleme düzenli aralıklarla gözden geçirilir. Hedefler, sıklık ve çalışma yöntemleri bu gözden geçirmelere göre güncellenir.
Yaşa göre
Çocuklarda ve yetişkinlerde değerlendirme
Adımlar aynıdır, ancak değerlendirmenin odağı yaşa ve başvuru nedenine göre değişir.
Çocuklarda
Aile görüşmesi
Ailenin gözlemleri, çocuğun evde ve okulda nasıl iletişim kurduğu ve ailenin öncelikleri değerlendirmenin temelini oluşturur.
Gelişim öyküsü
Gebelik ve doğum süreci, ilk sözcüklerin ve yürümenin zamanı, işitme ve genel sağlık durumu sorulur.
Standart değerlendirmeler
Çocuğun yaşına uygun, Türkçe için geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış testler kullanılır.
Oyun temelli gözlem
Özellikle küçük çocuklarda iletişim, dili anlama ve kullanma becerileri oyun sırasında gözlenir. Çocuk için tanıdık ve rahat bir ortam hedeflenir.
Yetişkinlerde
Tıbbi öykü ve raporlar
Nörolojik, KBB ya da diğer hekim değerlendirmeleri, görüntüleme ve epikriz raporları değerlendirmeye yön verir.
Günlük iletişim gereksinimleri
İş yaşamı, aile içi iletişim ve sosyal etkinlikler gibi kişinin kendisi için öncelikli olan iletişim ortamları konuşulur.
İşlevin değerlendirilmesi
Başvuru nedenine göre dil, konuşma, ses ya da yutma işlevi ayrıntılı olarak incelenir. Gerektiğinde enstrümental değerlendirme için hekime yönlendirme yapılır.
Ekip çalışması
Ses bozukluklarında KBB, nörojenik bozukluklarda nöroloji ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimleriyle iş birliği sürecin parçasıdır.
Hazırlık
Görüşmeye gelirken
Aşağıdaki belgeler varsa yanınızda getirmeniz değerlendirmeye katkı sağlar:
- Hekim raporları ve epikrizler
- İşitme testi sonuçları
- Daha önce yapılmış dil ve konuşma değerlendirmelerinin raporları
- Okul ya da rehberlik ve araştırma merkezi raporları
- Yetişkinlerde kullanılan ilaçların listesi
Değerlendirme ve terapi süreçlerinde belirli bir sürede ya da belirli sayıda görüşmede sonuç alınacağı söylenemez. Her bireyin süreci yaşına, güçlüğün türüne ve eşlik eden durumlara göre farklı ilerler.
Uygun durumlarda görüşmeler online olarak da yürütülebilir. Ayrıntılar için online görüşme sayfasına bakabilirsiniz.